Bahçenizi akıllıca sulayın, su tasarrufu yapın

Su Kısıtlaması Döneminde Bahçeyi Yaşatmak

Belediye suyu günün belirli saatlerinde kesiliyor, kuyu debisi düştü ya da faturaya bakmaya korkuyorsunuz. Bahçe ise her sabah aynı soruyu soruyor: "Bugün su var mı?" İyi haber şu; bir bahçenin ihtiyacı olan su miktarı sabit değil. Toprağı, gölgeyi, sulama yöntemini ve bitki seçimini değiştirdiğinizde aynı bahçe çok daha az suyla ayakta kalabilir. Aşağıda sırayla ne yapacağınızı, hangi soruya nasıl cevap vereceğinizi anlatıyorum.

Önce şu soru: Bahçem gerçekten susuz mu, yoksa yanlış mı suluyorum?

Çoğu bahçede sorun su miktarı değil, suyun nereye gittiğidir. Yüzeye serpilen su ilk 2-3 santimde kalır, güneş çıkar, buharlaşır. Bitki kökü ise 20-30 santim derinde susuzdur. Kontrol etmenin en hızlı yolu: sulamadan bir saat sonra bir çapa ya da mala ile toprağı 15 cm kazın. Alt kısım toz gibiyse suyunuz boşa gidiyor demektir. Böyle bir durumda su kısıtlaması sizin için aslında fırsat; israfı görünür hale getirir.

Adım adım: Kısıtlı suyla bahçeyi yaşatma planı

  1. Toprağın su tutma kapasitesini ölçün. Bir kürek toprağı avucunuzda sıkın. Dağılıp toz oluyorsa kumlu, taş gibi sertleşiyorsa killi bir toprakla uğraşıyorsunuz. Kumlu toprak suyu tutmaz, killi toprak alır ama zor verir. İki durumun da tek ortak ilacı organik madde: kompost, yanmış gübre, elenmiş yaprak çürüntüsü. 10 metrekareye 2-3 kova kompost karıştırmak, aynı bahçenin su ihtiyacını hissedilir biçimde düşürür. Kendi kompostunuzu hazırlamak bu iş için en ekonomik yol.
  2. Toprağı çıplak bırakmayın. Su tasarrufu bahçe düzeninin bel kemiği mulçtur. Saman, kuru çim biçimi, ağaç kabuğu, hatta karton üstüne serilmiş kuru yaprak... 5-7 santim kalınlıkta örtü, yüzeydeki buharlaşmayı büyük ölçüde keser, toprak sıcaklığını dengeler, yabancı otu bastırır. Mulçu bitki gövdesine yapıştırmayın; kök boğazında 3-4 santim boşluk bırakın ki çürüme olmasın.
  3. Sulamayı yüzeyden köke taşıyın. Hortumla serpme sulama kısıtlı dönemde en pahalı yöntemdir. Damla sulama, aynı miktar suyla iki kat alanı ıslatır çünkü su doğrudan kök bölgesine gider. Basit bir sistemi ana hat, yan borular ve damlatıcılarla bir hafta sonunda kurabilirsiniz. Şebeke basıncı düşükse ya da depodan besliyorsanız düşük basınca uygun damlatıcı ve boru ayarlarını gözden geçirmek gerekir; aksi halde hattın sonundaki bitkiler susuz kalır.
  4. Sıklığı azaltın, miktarı artırın. Her gün az su vermek kökü yüzeye alıştırır ve bitkiyi kırılgan yapar. Bunun yerine 3-4 günde bir, toprağı 20-25 santim derinliğe kadar ıslatacak kadar su verin. Domates, biber, patlıcan gibi sebzeler bu ritme çok iyi uyum sağlar; kök derine iner, sıcak günlerde kendini taşır.
  5. Saati doğru seçin. En verimli zaman sabah erken saatlerdir: toprak soğuk, rüzgâr yok, buharlaşma az. Akşam sulaması da kabul edilebilir ama yaprakları ıslatmayın; nemli yaprak gece boyu mantar hastalığı davetiyesidir. Öğle sulaması hem suyu boşa harcar hem yaprakta yanık yapar.
  6. Bahçeyi su ihtiyacına göre bölgelere ayırın. Salatalık, kabak, marul gibi çok su isteyenleri bir arada ve suya yakın tutun. Biberiye, kekik, adaçayı, nane gibi dayanıklıları bahçenin uzak ucuna alın. Böylece tek bir sulama turunda herkese ihtiyacı kadar su gider. Güneş yönünü ve gölge kaynaklarını da bu yerleşim planına katın; öğleden sonra gölgelenen bir köşe, kısıtlı dönemde altın değerindedir.
  7. Suyu toplayın. Çatı oluğuna bağlı 200 litrelik bir varil, tek bir yağıştan sonra birkaç sulama turunu karşılar. Mutfakta sebze yıkama suyu, kaynatılmış makarna suyu (soğutulmuş, tuzsuzsa) ve akmasını beklediğiniz duş suyu da kovaya gidebilir. Deterjanlı bulaşık suyunu sebzeye vermeyin.
  8. Bitki seçimini dönemin gerçeğine uydurun. Su azken 90 günlük bir bitkiye başlamak risktir. Turp, roka, marul, ıspanak gibi kısa devrelik sebzeler daha az sulama turuyla hasada gelir. Sezonun tam ortasında kalan boşluklara bunları ekmek, bahçeyi hem üretken hem düşük maliyetli tutar.
  9. Bitkiyi güçlü tutun. Susuz kalan bitki zayıflar, zayıf bitkiye zararlı üşüşür. Kısıtlı dönemde yaprağa uygulanan seyreltik doğal sıvı gübre, kök üzerinden yükleme yapmadan besin verir. Ayrıca yabancı otları temizleyin: her ot, sizin bitkinizle aynı sudan içer.

Sık yapılan hatalar